62. Mechanika w poezji i prozie
"Istota filozofii przyrody polega na tym, by na podstawie zjawiska ruchu zbadać siły przyrody, a na podstawie tych sił wyjaśnić inne zjawiska."
Izaak Newton
Podstawowymi pojęciami w mechanice są układ odniesienia i ruch. Pojęcia te stosowane są bardzo często w praktycznym życiu. Pojęcia te mają więc utrwalone znaczenia potoczne. Nie oznacza to mniejszej wartości rozumienia potocznego. Wymaga jednak rozróżnienia - co rozumiemy przez określone pojęcia w analizie formalnej (naukowej) zjawiska, a co w życiu codziennym.
Oto jak poeta widzi zagadnienie określania wydarzeń w miejscu i czasie - jak określa układ odniesienia i jak opisuje położenie wybranego ciała. Poeta ujmuje w całość położenie obiektu w czasie i przestrzeni.
"Śród takich pól przed laty, nad brzegiem ruczaju,
Na pagórku niewielkim, we brzozowym gaju,
Stał dwór szlachecki, z drzewa, lecz podmurowany"
A oto jak opisuje ruch i układ odniesienia, w którym ten ruch się odbywa
"Właśnie dwukonną bryką wjechał młody panek
I obiegłszy dziedziniec zawrócił przed ganek"
A tu jak na podstawie obserwacji opisuje ruch - to cała metodologia badań. Podstawą jest obserwacja i wnioskowanie na jej podstawie.
Są założenia dotyczące materialności świata - zaobserwowany ślad został zostawiony przez obiekt materialny - ciało o skończonych rozmiarach, masie i innych własnościach.
Obserwacja jest wstępem do badań systematycznych. Przede wszystkim do eksperymentów opierających się o konkretne hipotezy badawcze.
"Ale nigdzie nie widać było ogrodniczki;
Tylko co wyszła; jeszcze kołyszą się drzwiczki
Świeżo trącone, blisko drzwi ślad widać nóżki
Na piasku, bez trzewiczka była i pończoszki;
Na piasku drobnym, suchym, białym na kształt śniegu,
Ślad wyraźny, lecz lekki, odgadniesz, że w biegu
Chybkim był zostawiony nóżkami drobnemi
Od kogoś, co zaledwie dotykał się ziemi."
"Pan Tadeusz" Adam Mickiewicz
Czytelnik Warszawa 1979
Obserwacje dotyczą ulotnego zjawiska, jakim jest ruch - ciało poruszające się jest już poza polem naszej obserwacji. O ruchu i samym obiekcie możemy wnioskować tutaj pośrednio. Wręcz detektywistyczna praca. A czymże jest badanie naukowe jak nie tropieniem prawdy w sposób przypominający rozwiązywanie zagadek przez detektywów. I oni i naukowcy szukają powtarzalności, niezmienności i tego, co kłóci się z ogólną symetrią.
Mechanika - kinematyka
PREDKOŚCI W PRZYRODZIE
Kilka przykładów prędkości spotykanych w przyrodzie i technice.
PRĘDKOŚĆ ŚREDNIA
Analiza rzutu ukośnego w górę.
RZUT UKOŚNY W GÓRĘ
Zadanie na rzut ciała w górę w polu grawitacyjnym - bez oporu powietrza.
RZUTY - ZADANIA
Nukleony - cząstki wchodzące w skład jąder atomowych - to też obiekty mogące się zderzać. Podstawowa analiza zderzenia proton-proton jako wprowadzenie do kinematyki cząstek elementarnych.
ZDERZENIE PROTONÓW
Elementarne wprowadzenie do dynamiki.
Podstawy dynamik
Proste zadania z dynamika uwzględniające tarcie
Dynamika - tarcie - zadania
Układ odniesienia
Metodologia badań fizycznych
Ruch
Dynamika - zastosowania codzienne
140. Ruch przyspieszony jednostajnie. Ruch jednostajnie przyspieszony ze stanu spoczynku.
143. Natężenie dźwięku - zadanie
145. Natężenie dźwięku - obliczenia
145. Ruch opóźniony - zadanie
62.6-2008.02.22
kontakt